Trots! Over kwaliteiten en talenten gesproken…

Van slager tot filmmaker. Soms heb je wat anders nodig of moet er iets gebeuren om je passie te ontdekken…. Op 15-1-2019 verscheen het volgende artikel in de Gelderlander, geschreven door Peter Deurlo.

Hoe Wimke uit Wamel Jos Kruisbergen inspireerde Maas en Waal in beeld te brengen

WAMEL – Jos Kruisbergen liep zijn met zijn camera op de dijk en passeerde dorpsgenoot Wimke Janssen. Een emmertje spijkers en een hamer in de hand. Wat ga je doen, Wimke? De camera snorde en Wimke vertelde honderduit over de noodzaak van veebestendig prikkeldraad.

Later op die dag, diep in de vorige eeuw, keek Kruisbergen de film terug en zag hoe fotogeniek zijn dorp is. De dijk omzoomd door fluitenkruid, de kerktoren die als een vinger naar de staalblauwe hemel wijst. Wat een lukrake ontmoeting was, bleek ineens Kruisbergens eerste documentaire. ,,Op die dag is het begonnen”, bezweert Kruisbergen. ,,Ik zag hoe ik de films in mijn hoofd kon vangen met de camera.”

Een leuke hobby voor een slagerszoon, dat filmen. Maar hoe kom je dan op televisie?

© Eveline Van Elk

Burn-out

,,Het begon met een burn-out, midden jaren tachtig. Twintig jaar daarvoor nam ik de slagerij over. Mijn vader stierf plotseling, pas 58 jaar oud. Met mijn moeder en later met mijn vrouw Corrie zette ik de zaak voort. Ik had de Slagersvakschool gedaan. Corrie en ik zijn zelfs Europees kampioen worstmaken geweest. Met een eigen zaak ben je altijd aan het werk. Maar van de ene op de andere dag kon ik niets meer. Ik was lamgeslagen. Opgebrand. Werd arbeidsongeschikt verklaard.” De psycholoog vroeg of hij hobby’s had. ,,Ik film graag”, vertelde hij. ,,Dan moet je dat gaan doen”, antwoordde de therapeut.

Kruisbergens producties hebben geschiedenis gemaakt. Na Wimke lieten talloze andere streekbewoners het achterste van hun tong zien. 700 reportages en 100 documentaires maakte hij de afgelopen 25 jaar. Hij deed verslag van de strijd tegen ontzanding bij Maasbommel. Zijn film over de evacuatie voor het hoogwater in 1995 ging de hele wereld over.

Natuurtalent

Kruisbergen bezocht de filmopleiding in Utrecht. Docenten zagen het natuurtalent. ,,Ze adviseerden me naar Hilversum te gaan.” Uit honderden sollicitanten werd hij geselecteerd. ,,Regisseur Gijs Stappershoef, een televisiepionier, zag iets in me.” De mensen uit zijn Hilversumse tijd bleven hem trouw. ,,Zonder hen was het niets geworden.” Hij filmde jarenlang voor RTL en NOS, maar werd geen professioneel regisseur. ,,Ik merkte na die burn-out dat ik weinig druk aankon. Ik voelde me gelukkig als ik op pad was of zat te monteren, maar wel in mijn eigen tempo.”

In 1993, nu 25 jaar geleden, werd de stichting een feit. Maar daarmee waren er nog geen films. ,,Professioneel filmen is een dure hobby. Een Wamelse ondernemer gaf 50.000 gulden, een Beneden-Leeuwenaar 13.000 gulden. Toen konden we een camera kopen. De gemeentes stonden niet te springen om subsidie te geven. Wethouder Hans van Zwam van West Maas en Waal was enthousiast, maar hij kreeg het college niet mee. Druten vond het leuke plannen, maar daar lagen toen de muizen dood voor de gemeentekas. De Wijchense wethouder Fried Jaspers keek met zo’n blik van: hoe durf jij mij lastig te vallen. Beuningen was de eerste die ons subsidieerde, wethouder Guus van der Heijden was positief.”

Geen cent

Hij en zijn assistent Geert Megens stopten 540.000 gulden in de stichting, geld dat ze hadden verdiend bij de landelijke omroepen. Daarnaast was er steun van Hilversumse vrienden, subsidies en donaties van liefhebbers. Zelf had Kruisbergen een uitkering en zijn vrouw Corrie draaide de slagerij. ,,De stichting was en is een hobby, ik verdien er geen cent mee.”

Stoppen in het jubileumjaar heeft hij nooit overwogen. ,,Corrie vindt dat ik mijn levenswerk moet afmaken. De films moeten uit mijn hoofd.”

Jos Kruisbergen op de dijk.
© Eveline Van Elk

Weet je na het lezen waarom ik zo trots ben? Ik ben benieuwd! Als je meer wilt weten over het werk van Jos, kijk dan eens op www.2bg.nl.